Sıcak Daldırma Galvaniz (Hot-Dip) Nedir? GES Standartları, Mikron Kalınlıkları ve Korozyon Direnci

Sıcak Daldırma Galvanizleme (Hot-Dip Galvanizing - HDG), imalat adımları (soğuk büküm, CNC slot delme, kaynak ve boy kesim) eksiksiz tamamlanmış siyah yapı çeliği profillerin, 445°C - 460°C sıcaklıktaki ergimiş saf sıvı çinko havuzuna tamamen daldırılması işlemidir.

Daldırma öncesinde çelik profiller sırasıyla kimyasal yağ alma banyosundan, asitle pas ve tufal giderme havuzlarından ve flaks (flux) kaplama ünitesinden geçirilir. Erimiş çinko havuzuna batırıldığında çelik ile çinko atomları arasında yüksek sıcaklıkta metalurjik bir difüzyon reaksiyonu gerçekleşir.

Bu reaksiyon sonucunda çeliğin yüzeyinde birbirine moleküler düzeyde kenetlenen 4 farklı alaşım fazı oluşur:

• Gama Fazı (%75 Fe, %25 Zn): Çelik çekirdeğe en yakın son derece sert tabaka.
• Delta Fazı (%90 Zn, %10 Fe): Yüksek aşınma direncine sahip kristal yapı.
• Zeta Fazı (%94 Zn, %6 Fe): Darbelere karşı mukavemetli sütunsu faz.
• Eta Fazı (%100 Saf Çinko): En dış yüzeydeki parlak ve sünek saf çinko zırhı.

Güneş enerjisi santrallerinde kullanılan çelik konstrüksiyon profilleri için uluslararası ve TEDAŞ onaylı şartnamelerde aranan standart TS EN ISO 1461 standardıdır.

Bu standarda göre kaplama kalınlıkları sac kalınlığına bağlı olarak şu şekilde belirlenir:

Pregalvanizdeki 15-20 µm kaplamaya kıyasla sıcak daldırma galvanizleme yaklaşık 3 ila 4 kat daha kalın bir korozyon bariyeri sağlar.

Arazi tipi fotovoltaik santraller (Ground-Mounted PV Plants), 25 ila 30 yıllık yatırım geri dönüş periyoduna sahiptir. Açık sahaya kurulan sistemler doğrudan toprak asitleri, yer altı nemi, kar birikintileri, don döngüleri ve UV radyasyonuna maruz kalır:

1. Delik İçlerinin ve Büküm Köşelerinin Kaplanması: Profil roll-forming ve delme işlemleri bittikten sonra banyoya daldırıldığı için CNC slot deliklerinin iç cidarları ve kesilmiş profil uçları dahil her nokta kalın çinko ile mühürlenir. Pas sızıntısına asla imkan vermez.
2. Ağır Toprak ve Kıyı Ortam Dayanımı (C4/C5): Çinko kaplama yılda ortalama 1-2 µm aşınır. 70-85 µm kalınlığındaki bir kaplama, en agresif iklimlerde dahi 30 yıldan uzun süre çeliğe pas değmesini engeller.
3. Mekanik Darbe ve Çizilme Direnci: Alaşım fazları yapı çeliğinin kendisinden dahi serttir (özellikle Delta fazı ~244 DPN sertliğe ulaşır); şantiye montajında taş ve cıvata darbelerine karşı olağanüstü dayanıklıdır.

SolarÇelik tesislerinde üretilen sıcak daldırma galvanizli solar C profilleri akredite testlerden geçirilerek sevk edilir:

• Mikron Kalınlık Ölçümü (Manyetik / Elcometer): TS EN ISO 1461 Madde 6'ya göre her parti profilin gövde, taban ve flanş yüzeylerinden 5 noktalı mikron ölçümü yapılır.
• Çinko Yapışma ve Büküm Testi: Kaplamanın çelikten ayrılmadığı mekanik olarak doğrulanır.
• Tuz Sisi Korozyon Testi: ASTM B117 standardına uygun olarak hızlandırılmış tuz testi raporları oluşturulur.
• 3.1 Üretici Test Sertifikası: Kimyasal spektral analiz, akma-çekme dayanımı ve kaplama kalınlık belgeleri her parti ile birlikte teslim edilir.